BURSA OLAYI ÜZERİNE ÇEKİLEN TELGRAFLAR


1 Şubat 1933’te Bursa Ulu Cami’de Türkçe ezan okumak istemeyen ve camiye gelmeyen müezzinin yerine biri Arapça ezan okumuş, ardından da cemaattan bir bölümü namaz sonrası gövde gösterisiyle slogan ve tekbirlerle yürüyüşe geçmiştir.

Sonradan polis müdahalesi ile dağıtılan kişiler serbest bırakılmış ise de sonradan soruşturma genişletilmiş serbest bırakılan kişiler tutuklanmıştır.

O sırada yurt gezisinde İzmir’de olan Mustafa Kemal, olayı öğrenince, 5 Şubat’ta otomobille Bursa’ya ulaşmış ve Adalet ve İçişleri Bakanının da Bursa’ya gelmesiyle yönetsel incelemeler yapılmıştır.

Mustafa Kemal, 6 Şubat’ta Bursa’dan ayrılmadan önce olayın çok da önemli olmadığını açıklamış; kısa zamanda dava bitmiş ve olayla ilgili beş kişi ikişer yıl, yedi kişi birer yıl, yedi kişi de beş ay ağır hapis cezasına çarptırılmıştır.

Bununla ilgili 17 Şubat 1933’te Cumhuriyet gazetesinde yer alan haberlerden biri ilgimi çekti.

Haberde olaya tepki gösteren ve Atatürk ve yeni Cumhuriyete bağlılıklarını telgrafla bildirenler arasında Keban, Elazığ, Harput ve bölgemizin din adamları da bulunuyordu.

Haberi ilginize sunuyorum:

“GELEN TELGRAFLAR

Elâziz Hocalarının Telini:

Bursa’da çıkan hâdise münasebetiyle tarizden İstanbul Matbuat Cemiyetine şu telgraf gelmiştir:

Bursa’daki can sıkıcı cahilliği bugün gazetede okuduk. Beyinsizlikten, düşüncesizlikten ve dinin esasını anlamamazlıktan başka bir şey olmayan bu hâdiseyi hepimiz ve halkımız nefretle kınadık.

Bu cahil ve bilgisizlerin cumhuriyet mahkemelerinde ağır cezalara çarpılacaklarından eminiz.

Burada camilerimizde iki aydan beri Türkçe ezan ve kamet okuyoruz, dinliyoruz.

Hepimiz dilimizle Tanrımıza yönelmek ve dilekte bulunmaktan büyük bir haz duyuyoruz.

Bize bu imkân yollarını açan ulu Gazimizin gösterecekleri ve açacakları yolda gideceğimizi ve çığırından zerrece ayrılmayacağımızı sonsuz saygılarımızla arz ederiz.

Müftü Kemal,
İzzetpaşa Cami İmamı Ömer,
Saray cami imamı Feyzi,
Nailbey camii imamı Osman,
Rızaiye cami imamı Mustafa,
Eskisaray cami imamı Salih,
Tahsinpaşa camii imamı Tevfik,
Çarşı camii imamı Mehmet,
Müezzin Nafiz, Mehmet,
Vaiz Hacı Ahmet.

Gazi Hazretlerine Gelen Telgraflar

İSTANBUL, 16, (AA) – Bursa hâdisesi münasebetiyle Silvan, Elâzığ, İzmir, Bolu, Ovacık, Malazgirt, Hozat, Soma, Trabzon, Çölemerik, Sandıklı, Ceyhan, Çemişkezek, Boldan, Maden, Antep, Osmaniye, Akhisar, Biga, Sinop, Karacabey, Harput, Urfa, Yozgat, Gümüşhane, Baskil, Şile, Alaiye, Develi, Maçka, Pötürge, Malatya Akçaabat, Karaköse, Hekimhan, Kemaliye, Keban, Arapkir, Kandıra, Mihalıççık, Çanakkale, Mardin, Ürgüp, Beyazıt, Tokat, Mutki, Tuzluca, Diyarbakır, İncesu, Kastamonu, Elmalı, Iğdır kaza ve vilâyetlerinden Reisicumhur Hz’ne teessür ve teessüfü mutazammın telgraflar gelmiştir.

Bu telgraflarda öz dilimizin hâkimiyetine karşı gelmek isteyenlerin şiddetli bir surette cezalandırılmaları istenilmekte, halkın, ulu Gazinin açtığı nurlu yolda daima kendin ile beraber olduğu bildirilmektedir, Telgraflar bu uğurdaki antların tekrarı ile bitmektedir.

Heyecan

Bütün bu bitmez tükenmez telgraflar, o günlerde, Atatürk’ün bir müdahalesi ile nasıl bir heyecan havasının esiverdiğini gösteren vesikalar olarak önemlidir. “

Cem BAYINDIR

Yorum bırakın