OSMANLI ARŞİVLERİNDE KEBAN
Merhabalar, gazete üçüncü yılına girdi. Bu önemli çalışma, bir takım aksaklıklar geçirmişse de, yayın yaşamını sürdürmesi güzel. Ben de ilk günden bu yana genelde, bu köşede, daha çok Keban tarihi ile ilgili bilgiler vermekteyim. Bu tarihsel belgelerin çoğu Amcam Ahmet Bayındır’ın çabalarıyla bize sunuluyor. Bir bölümü de, Osmanlı Arşivlerinden alabildiğimiz resmi kayıtlar. Geçtiğimiz günlerde, arşiv kayıtları içinde Keban’ın yakın tarihi ile ilgili yeni birkaç belgenin eklendiğini gördüm. Bu belgeleri de olanak buldukça, Amcam Ahmet Bayındır’ın Türkçeye aktarması ile sizlere sunmaya çalışacağım.
Bu hafta, Osmanlı arşivlerine Keban ile ilgili son eklenmiş bu kayıtlardan bazılarının özet ve başlıklarını aktarmak istedim. Kayıtlar, Keban tarihini, toplumsal ve bireysel yaşamından örneklerini içeriyor. Belgenin üstünde yer alan, bilgiler Arşiv kayıtlarında bulunduğu bölümünü, sırasını ve tarihini göstermektedir.
| Tarih: 18/Ca/1265 (Hicrî) | Dosya No:7 | Gömlek No:48 | Fon Kodu: A.}AMD. |
| Top endaht ederken yaralanan Keban Madeni sakinlerinden Topçu Ömer’e daha önce tahsis edilen maaşın bir kısmı kesildiğinden tekrar maaşının aynı düzeye çıkarılması istizanı. | |||
| Tarih: 19/N /1266 (Hicrî) | Dosya No:19 | Gömlek No:57 | Fon Kodu: A.}AMD. |
| Keban Madeni’nde kain Ziyaiye Camii İmam-ı Sanisi Mehmed Şakir Efendi’ye verilecek tayinat bedeli. Kütahya’nın Gümüş köyündeki Ahi Ali Dergahı’na merbut zaviyedarları Mehmed Şemseddin ve Ebu Bekir efendilerin uhdelerinde bulunan tarlalara ait vergilerin tahsili usulü. | |||
| Tarih: 16/L /1308 (Hicrî) | Dosya No:1835 | Gömlek No:106 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Keban Mahkeme Azası Mardiros ve birinci katib İsador’un saldırısına maruz kaldığını belirten Keban Madeni Naibi Mehmed Naim Efendi’nin davasına bakılmakta olup diğer mahalle nakledileceğinden gerekenin yapılması. | |||
| Tarih: 04/C /1310 (Hicrî) | Dosya No:2034 | Gömlek No:49 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Kebanmadeni kazasında kadınlara mahsus bir tevkifhane tedarik edilmesine dair Yunus Hayri tarafından verilen arzuhalin gönderildiği. | |||
| Tarih: 19/B /1310 (Hicrî) | Dosya No:2049 | Gömlek No:72 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Keban Mekteb-i Rüşdiyesi’nin Arguvan’a naklinden şikâyeti havi telgrafnamenin değerlendirilmesi talebi. | |||
| Tarih: 06/S /1313 (Hicrî) | Dosya No:403 | Gömlek No:67 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Kebanlı Aloş’un, Keban Naibi Davud Efendi’nin dinine imanına küfrettiği iddiasıyla çektiği telgraf hakkında gerekenin yapılması. | |||
| Tarih: 10/C /1316 (Hicrî) | Dosya No:2123 | Gömlek No:116 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Keban Madeni Belediye Memuru Faik Efendi’nin Rütbe-i Rabia ile taltifi teklifi. | |||
| Tarih: 04/Z /1316 (Hicrî) | Dosya No:2190 | Gömlek No:7 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Keban Madeni kazasına bağlı Nimri karyesi ahalisinden müteveffa Sabri Efendi’nin zevcesi Elif Hatun’un malının Hüseyin isimli şahıs tarafından hileyle ele geçirildiğine dair şikayetin tahkiki. | |||
| Tarih: 19/Z /1316 (Hicrî) | Dosya No:2194 | Gömlek No:106 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Keban Madeni Kazası Belediye Tababeti’ne tayin olunan İsak Yasef Efendi’nin İzmir’de eczacılık yapan babası Yasef Fersenid nezdinde bulunduğu ihbarı üzerine mecburi hizmeti olduğu halde görevine gitmediğinden gereğinin yapılması. | |||
| Tarih: 20/L /1317 (Hicrî) | Dosya No:2308 | Gömlek No:69 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Fırat nehrinin karşı tarafındaki Keban Madeni kazasına bağlanan Nimri, Bayındır, Denizli, Yahyalı ve Tırmıhal karyelerinin yeniden Arabgir kazasına bağlanması talebinin tahkiki. | |||
| Tarih: 18/R /1323 (Hicrî) | Dosya No:975 | Gömlek No:14 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| İsnad olunan iki suçtan berat ve zimmetinin kendisinden veya kefilinden tahsili ve üç ay hapisle cezalandırılması şeklinde Kebanmadeni Ziraat Bankası Şubesi sabık katibi Dikran Efendi hakkında vilayet meclisinden çıkan kararın Şura-yı Devlet Temyiz Mahkemesi’nde onanıp durumun ilgili makamlara bildirildiği, sözkonusu karara ilişkin olup gönderilen ilamın harcının, adı geçenden alınıp yollanması. | |||
| Tarih: 18/C /1323 (Hicrî) | Dosya No:999 | Gömlek No:56 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Hizmetleri dolayısıyla Keban Madeni Kazası Malmüdürü Feyzi Efendi’nin terfi-i rütbeyle taltifi. | |||
| Tarih: 25/R /1324 (Hicrî) | Dosya No:1091 | Gömlek No:44 | Fon Kodu: DH.MKT. |
| Mamuretülaziz vilayet merkeziyle Malatya, Eğin, Arabgir ve Keban’da deprem vuku bulduğu ancak herhangi bir hasar olmadığının bildirilmesi. | |||
| Tarih: 25/N /1327 (Hicrî) | Dosya No:20/-2 | Gömlek No:6 | Fon Kodu: DH.MUİ. |
| Keban kazasının Harabkâr ve Yukarı-Aşağı Mişelli karyeleri felâketzedelerine belediyelerce yardım edilmesi. | |||
Görsel bölümümüzde bu hafta, bu belgelerden biri olan, bir aile bireyimin Elazığ Valiliğine gönderdiği telgrafın özgün biçimi var.
Sağlık ve mutluluk dolu iyi bir bayram diliyorum.
Cem Bayındır 
Yorum bırakın